عطار در "منطقالطیر" با نیروی تخیل خود و به کار بردن رمزهای عرفانی به زیباترین وجه ممکن، حال منازل و مقامات سالکین راه راست را بیان میکند و از زبان سالکین سخن میگوید. در این کتاب عطار داستان هدهدی را شرح میدهد که راهنمای مرغان جویای سیمرغ میشود و در پیشاپیش آنان به پرواز درمیآید تا سرانجام پس از گذشتن از هفت منزل پر خوف و خطر و تحمل مشقات و ناکامیهای بسیار، از آن جمع کثیر سی مرغ را به سرزمین سیمرغ میرساند كه منظور از پرندگان، سالكان راه حق بوده و مراد از سیمرغ وجود حق است.
در منطقالطیر، عطار هفت شهر عشق را زیر پا میگذارد و هفت وادی، طریقت و کیفیت حرکت سالک از مبداء طلب تا مقصد فنا را نشان میدهد.